อุปทาน (Supply) คืออะไร? — ฝั่งผู้ขาย
อุปทาน หมายถึง จำนวนหรือปริมาณของสินค้าหรือบริการที่ผู้ขายต้องการเสนอขาย ณ ระดับราคาต่างๆ กัน ในเวลาใดเวลาหนึ่ง
จำนวนที่ผู้ขายต้องการจะขายนั้นจะขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น ราคาสินค้า ต้นทุนการผลิต เทคนิคในการผลิต สภาพดินฟ้าอากาศ ภาษี ฯลฯ
ถ้าราคาสินค้าสูงขึ้น → ผู้ขายต้องการเสนอขายสินค้ามากขึ้น
ถ้าราคาสินค้าลดลง → ผู้ขายต้องการเสนอขายสินค้าน้อยลง
ดังนั้น ราคาและปริมาณเสนอขายจะผันแปรไปในทิศทางเดียวกัน → เส้นอุปทาน ทอดขึ้นจากซ้ายไปขวา (slope เป็นบวก)
🌾 เช่น ราคาข้าวเปลือกขึ้นจากตันละ 10,000 เป็น 15,000 บาท → ชาวนาอยากปลูกข้าวมากขึ้น ขยายพื้นที่ปลูก เพราะกำไรดีขึ้น
🍦 เช่น ราคาไอศกรีมลดลง → ร้านไอศกรีมผลิตน้อยลง เพราะไม่คุ้มทุน
ตัวอย่าง (ตารางที่ 3-8): ลองกรอกช่อง "ตลาด":
| ราคา (฿) | ผู้ขาย 1 | ผู้ขาย 2 | ตลาด |
|---|---|---|---|
| 50 | 100 | 150 | |
| 40 | 80 | 120 | |
| 30 | 60 | 90 | |
| 20 | 40 | 60 | |
| 10 | 20 | 30 |
การเปลี่ยนแปลง 2 แบบ (เหมือนอุปสงค์!):
1 Change in Quantity Supplied — P เปลี่ยน → เคลื่อนบนเส้น S เดิม (move along)
🏪 เช่น ราคาข้าวขึ้น → ชาวนาเก็บเกี่ยวแล้วขายมากขึ้น (เคลื่อนบนเส้นเดิม)
2 Shift in Supply — ปัจจัยอื่นเปลี่ยน → เส้น S ทั้งเส้นเลื่อน
• ต้นทุนเพิ่ม → S เลื่อนซ้าย (ขายน้อยลง) — ⛽ เช่น ราคาน้ำมันพุ่ง → ค่าขนส่งเพิ่ม → ผลิตได้น้อยลงที่ราคาเดิม
• ต้นทุนลด → S เลื่อนขวา (ขายมากขึ้น) — 🤖 เช่น โรงงานใช้หุ่นยนต์ → ผลิตได้มากขึ้นถูกขึ้น → เสนอขายมากขึ้นที่ทุกราคา
• ภัยธรรมชาติ → S เลื่อนซ้าย — 🌊 เช่น น้ำท่วมทำลายไร่ข้าว → ผลผลิตลด
• ภาษีเพิ่ม → S เลื่อนซ้าย — 🏛️ เช่น รัฐเก็บภาษีสรรพสามิตเพิ่ม → ต้นทุนสูงขึ้น
ราคาเปลี่ยน 1% → ปริมาณเสนอขายเปลี่ยนกี่ %?
วัดว่า เมื่อราคาสินค้าเปลี่ยน 1% → ปริมาณเสนอขายเปลี่ยนกี่ %
แบบจุด (Point):
แบบช่วง (Arc):
ค่า Es จะเป็นบวกเสมอ (เพราะ P กับ Qs เปลี่ยนทิศทางเดียวกัน — ต่างจาก Ep ที่เป็นลบ)
แบ่งเป็น 5 ประเภท เหมือนอุปสงค์:
จำง่ายๆ — ดูจุดเริ่มต้นของเส้น S:
• เส้น S ผ่านจุดกำเนิด (0,0) → Es = 1 (Unitary) เสมอทุกจุด
• เส้น S ตัดแกนราคา (P-axis) → Es > 1 (Elastic)
• เส้น S ตัดแกนปริมาณ (Q-axis) → Es < 1 (Inelastic)
ทดสอบความเข้าใจ — 5 ข้อ