ไม่ต้องถามว่าชอบอะไร — ดูว่าซื้ออะไรก็รู้
🍎 แอปเปิ้ล 10฿/ผล | 🍌 กล้วย 10฿/ผล | มีเงิน 50 บาท
นายอาทิตย์เลือกซื้อ: แอปเปิ้ล 2 ผล + กล้วย 3 ผล = 50฿พอดี
ทั้งที่ กล้วย 5 ผล (= 50฿) ก็ซื้อได้ด้วย — แต่เขาไม่เลือก
เลือก (แอป2+กล้วย3) ทั้งที่ (กล้วย5) ก็ซื้อได้ → (แอป2+กล้วย3) ≻ (กล้วย5)
นี่คือ "Revealed Preference" — ความชอบถูก เปิดเผย ผ่านการกระทำ
ไม่ต้องรู้ utility | ไม่ต้องรู้ IC | ดูว่าซื้ออะไรก็รู้แล้ว
เปรียบกับ 2 ทฤษฎีก่อน:
เลือก A = เปิดเผยว่า A ≻ ทุกจุดที่ซื้อได้
ถ้าเคย "เปิดเผย" ว่า A ดีกว่า B — ห้ามบอกว่า B ดีกว่า A ในภายหลัง
สัปดาห์ 1: A=(2,3) ถูกเลือก, B=(4,1) ซื้อได้ → A ≻ B
สัปดาห์ 2: ราคาเปลี่ยน เลือก B คราวนี้
❓ WARP โอเคไหม? ขึ้นอยู่กับ A ยังซื้อได้อยู่หรือเปล่า!
A≻B และ B≻C → ต้องได้ A≻C ด้วย
สังเกต 1 (BL₁: X+Y=8): A=(4,4) เลือก, B=(2,6) ซื้อได้ → A ≻ B
สังเกต 2 (BL₂: 2X+Y=10): B=(2,6) เลือก, C=(1,3) ซื้อได้ → B ≻ C
SARP: A ≻ C — แม้ไม่เคยเห็น A แทน C โดยตรง
ยิ่งสังเกตมาก → บีบ IC ให้แม่นขึ้นเรื่อยๆ
🟢 Preferred Region: มีทุกอย่างมากกว่า A → ดีกว่า A แน่ๆ
🔴 Non-preferred Region: A ถูกเลือกเมื่อจุดเหล่านี้ซื้อได้ → แย่กว่า A
🟣 IC ต้องอยู่ระหว่างสองเขต — บีบจาก BL ที่ A เป็น optimal
① Cardinal: ต้องรู้ MU เป็นตัวเลข → ยากในทางปฏิบัติ
② Ordinal: ต้องรู้ IC ก่อน → ยังต้องสมมติ
③ Revealed: ดูแค่ว่าซื้ออะไร + ราคา → ทดสอบจากข้อมูลจริงได้เลย
ทั้ง 3 ได้เงื่อนไขดุลยภาพเดิม: MU_X/P_X = MU_Y/P_Y
ทดสอบ 5 ข้อ