บทที่ 2.2 — Ordinal Utility — ทฤษฎีอรรถประโยชน์เชิงลำดับ

เริ่มต้น

คุณชอบ "พิซซ่า 5 ชิ้น" หรือ "พิซซ่า 3 ชิ้น + โค้ก 2 กระป๋อง"?

ตอบได้ทันทีโดยไม่ต้องบอกตัวเลข — นี่คือแก่น Ordinal

เครื่องมือ: IC (เส้นความพอใจเท่ากัน) + Budget Line (เส้นงบประมาณ)

1. เรียงลำดับความพอใจได้ 2. ถ่ายทอดได้ (Transitivity) 3. ยิ่งมากยิ่งพอใจ 4. สม่ำเสมอ 5. แบ่งย่อยได้

เส้นความพอใจเท่ากัน (IC) + MRS

ทุกจุดบน IC เดียวกัน = ความพอใจเท่ากัน

5 คุณสมบัติ: ① Slope ลบ ② เส้นสูงกว่า=พอใจมากกว่า ③ ไม่ตัดกัน ④ โค้งเข้า Origin (MRS ลดน้อยถอย) ⑤ ต่อเนื่อง

คำนวณ MRS

จาก→ถึง	X	Y	ΔX	ΔY	MRS=\|ΔY/ΔX\|

เส้นงบประมาณ (Budget Line)

ส่วนผสมทุกแบบที่ซื้อได้พอดีงบ

Y = I/P_Y − (P_X/P_Y)·X
ตัดแกน Y ที่ I/P_Y | ตัดแกน X ที่ I/P_X | Slope = −P_X/P_Y

รายได้ I =24

ราคา P_X =2

ราคา P_Y =2

ดุลยภาพ — IC สัมผัส Budget Line

IC สูงสุดที่แตะเส้นงบได้ = ดุลยภาพ

MRS_XY = P_X/P_Y → MU_X/P_X = MU_Y/P_Y

รายได้ I =24

ราคา P_X =2

ราคา P_Y =3

ICC & Engel Curve — สร้างทีละขั้น

รายได้เพิ่ม → ดุลยภาพย้าย → ICC เชื่อมทุกจุด

ขั้น 1/4

PCC & เส้นอุปสงค์ — สร้างทีละขั้น

ราคาเปลี่ยน → BL หมุน → PCC → เส้นอุปสงค์

ขั้น 1/4

การแยก Price Effect — Hicks vs Slutsky

Price Effect = Substitution Effect + Income Effect

① SE: X ถูกลง → หันมาใช้ X แทน Y (ความพอใจเท่าเดิม)

② IE: กำลังซื้อจริงเพิ่ม → ซื้อ X เพิ่ม (Normal Good)

ตัวอย่าง: I=40, P_Y=2, P_X ลดจาก 4 → 2 | E₁=(5,10) → E₃=(10,10) | PE=5

Hicks: คง utility เดิม (IC เดิม) — ทางทฤษฎี

Slutsky: คงให้ซื้อ bundle เดิมได้ — ปฏิบัติได้จริง

Slutsky SE ≥ Hicks SE | Hicks: SE=2.07, IE=2.93 | Slutsky: SE=2.5, IE=2.5

แบบฝึกหัด

ทดสอบ 5 ข้อ