บทที่ 5 หน้าหลัก
บทที่ 5.2 · TP, AP, MP ผลผลิต 3 ตัว
Ajarn.Kwan @ เศรษฐศาสตร์ รามคำแหง
← กลับบทที่ 5

บทที่ 5.2: TP, AP, MP ฉบับเข้าใจง่าย

5.2บทนี้จะพาเราไปไหน

เพิ่มคนงาน 1 คน ได้กาแฟเพิ่มกี่แก้ว?

คำถามฟังดูง่าย — แต่ถ้าเราเพิ่มคนไปเรื่อย ๆ เราจะเจอของแปลก:

?

บางครั้งเพิ่มคนแล้วกาแฟ เพิ่มเยอะมาก
บางครั้งเพิ่มคนแล้วกาแฟ เพิ่มนิดเดียว
บางครั้งเพิ่มคนแล้วกาแฟกลับ ลดลง!

ใน section นี้เราจะไปดูด้วยตาตัวเองว่าเกิดอะไรขึ้น ผ่านร้านกาแฟเล็ก ๆ ที่มีเครื่องชง 2 เครื่อง แล้วบาริสต้าเดินเข้ามาทีละคน

สิ่งที่จะได้

รู้จักตัววัด 3 ตัว: TP (กาแฟรวม), MP (คนใหม่ทำได้เท่าไร), AP (เฉลี่ยต่อคน)

5.2ฉากที่ 1 — บาริสต้าเดินเข้ามาทีละคน

ลากแถบ ดูบาริสต้าเดินเข้าร้าน แล้วดูว่ากาแฟเปลี่ยนไงบ้าง

🏪 ร้านกาแฟ (เครื่องชง 2 เครื่อง)
กาแฟที่ทำได้ทั้งหมด
0
แก้ว / วัน
0
ลากแถบทางซ้ายไปทางขวา — ดูบาริสต้าเดินเข้ามาทีละคน

🟢 คนที่ 1-3: ยิ่งเพิ่ม ยิ่งได้กาแฟเพิ่มเยอะมาก (เพราะ 1-2 คนใช้เครื่อง 2 เครื่องไม่เต็ม)

🟡 คนที่ 4-6: ยังได้เพิ่ม แต่น้อยลงเรื่อย ๆ

🔴 คนที่ 7-8: กาแฟกลับลดลง! (คนเกินเครื่อง เริ่มเกะกะ แย่งเครื่องกัน)

📌 ตัวเลขใหญ่นั้น ชื่อว่า TP (Total Product) = ผลผลิตรวม

สรุปตัวแรก

TP (Total Product) = กาแฟรวมทั้งหมดที่ได้
เมื่อใช้คนจำนวนหนึ่งทำงานกับเครื่องชง 2 เครื่อง

5.2ฉากที่ 2 — เจาะลึก "คนใหม่เพิ่มได้กี่แก้ว"

แทนที่จะดูรวม ลองดูว่าคนคนเดียวที่เพิ่มเข้ามา ทำกาแฟได้เท่าไร

เมื่อกี้เราเห็นว่ากาแฟรวม (TP) เพิ่มไม่เท่ากัน ทีนี้มาดูเจาะเลยว่า คนที่เดินเข้ามาใหม่ ทำให้กาแฟเพิ่มกี่แก้ว

1
เมื่อคนที่ 1 เดินเข้ามา...
กาแฟก่อนหน้า
0
+
คนใหม่เพิ่ม
10
=
กาแฟรวมใหม่
10
ลากแถบดูว่าคนแต่ละคนเพิ่มเท่าไร

🎯 ตัวเลขสีส้ม คือ MP (Marginal Product) หรือ "ผลผลิตเพิ่ม"

MP ตอบคำถาม: "คนใหม่ที่เข้ามา ทำให้กาแฟเพิ่มกี่แก้ว?"

ทำไม MP ค่อย ๆ ลด?
คนที่ 1-3 → ช่วยกันใช้เครื่อง 2 เครื่องให้คุ้ม
คนที่ 4-6 → เครื่องเริ่มเต็ม ต้องรอคิว
คนที่ 7-8 → คนเกินเครื่อง ชนกันเอง (MP ติดลบ!)

สรุปตัวสอง

MP (Marginal Product) = กาแฟที่เพิ่มขึ้น เมื่อเพิ่มคนอีก 1 คน
ใช้ตอบคำถาม: "ควรจ้างคนเพิ่มไหม?"

MP = ΔTP / ΔL  หรือ  dTP / dL

📖 ผลผลิตที่เพิ่มขึ้น (ΔTP) เมื่อเพิ่มแรงงาน 1 หน่วย (ΔL = 1)

5.2ฉากที่ 3 — เฉลี่ยต่อหัว (AP)

ถ้าแบ่งกาแฟเท่า ๆ กันในทีม คนละกี่แก้ว?

สมมติ ทีม 3 คน ทำได้รวม 60 แก้ว → เฉลี่ย 20 แก้ว/คน
ถ้า ทีม 4 คน ทำได้รวม 80 แก้ว → เฉลี่ย 20 แก้ว/คน (เท่าเดิม)
ถ้า ทีม 5 คน ทำได้รวม 90 แก้ว → เฉลี่ย 18 แก้ว/คน (ลดลง)

มาดูร้านเรา — เฉลี่ย (AP) ของทีมแต่ละขนาด:

AP · เฉลี่ยต่อคน (แก้ว/คน)
3
ลากแถบดูว่า AP สูงสุดอยู่ที่ทีมกี่คน

👀 AP (เฉลี่ย) ขึ้นก่อน แล้วลดลง — ไม่ได้ขึ้นตลอด

จุดสูงสุดอยู่ที่ 3-4 คน (เฉลี่ย 20 แก้ว/คน) — ทีมขนาดนี้ "ลงตัวที่สุด"

ทำไมน้อยเกินก็ไม่ดี? เครื่องว่าง ใช้ไม่คุ้ม (1-2 คนดูแลเครื่อง 2 เครื่องไม่ทั่ว)

ทำไมเยอะเกินก็ไม่ดี? คนรอคิว ฉุดเฉลี่ยของทีม

สรุปตัวสาม

AP (Average Product) = กาแฟรวม ÷ จำนวนคน
= ประสิทธิภาพเฉลี่ยของทีม
AP สูงสุด = ทีมมีขนาดพอดี

5.2ฉากที่ 4 — MP ดึง AP

เฉลี่ยคลาส (AP) เปลี่ยนยังไง เมื่อนักเรียนใหม่ (MP) เข้ามา?

คลาสเรา 5 คน
คะแนนเฉลี่ย = 70
มีนักเรียนใหม่เข้ามา 1 คน...

📈 ได้ 90 (สูงกว่าเฉลี่ย) → เฉลี่ยใหม่ ขึ้น
⚖️ ได้ 70 (เท่าเฉลี่ย) → เฉลี่ยไม่เปลี่ยน (จุดสูงสุด!)
📉 ได้ 50 (ต่ำกว่าเฉลี่ย) → เฉลี่ยใหม่ ลง

ร้านกาแฟก็เหมือนกันเลย:
📊 AP = เฉลี่ยของทีม (เหมือน "เฉลี่ยคลาส")
👤 MP = คนใหม่ทำได้เท่าไร (เหมือน "คะแนนนักเรียนใหม่")

ลองเล่น: เลื่อนดูว่า AP จะขึ้นหรือลง
2
คนใหม่ทำได้
(MP)
20
>
เฉลี่ยเดิม
(AP ก่อน)
10
ลากแถบดูว่า AP จะขึ้น ลง หรือนิ่ง
กฎทอง

🌟 MP ดึง AP เสมอ
MP > AP → AP ขึ้น
MP = AP → AP จุดสูงสุด
MP < AP → AP ลง

5.2ทดสอบความเข้าใจ

5 ข้อ เน้นความเข้าใจ ไม่ต้องคำนวณ